In het middelbaar geraken

Vorige week is papa - willens nillens thuis wegens een tekort aan werk - naar de school gegaan om Wouter in te schrijven in het kunstonderwijs. Het 1e leerjaar is in de A-richting, vanaf het tweede leerjaar kiezen ze voor kunst als bijvakken en vanaf de tweede graad is het echt KSO: kunstsecundair onderwijs.

Ik ben heel benieuwd wat het gaat geven natuurlijk. Hij is nog zo kinds in zijn doen (en dat is niet omdat wij hem "klein" willen houden): onverantwoordelijk, impulsief en ontwijkend, niet in staat om iets te structureren of te plannen en al helemaal niet om iets te doen 'wat moet'. We kunnen ons moeilijk voorstellen dat die volgend jaar elke dag een half uur heen en een half uur terug op de bus zal moeten zitten. En toch. Misschien is het eerste middelbaar 'de schok' die hij nodig heeft.

De reva is nu ook afgelopen, wat ons programma weer wat verlicht. Hij zei dat hij de juffen wel zal missen. En toen ik hem vroeg wat hij zou doen met alles wat hij geleerd had, zei hij: "In het middelbaar geraken!"

Te laat!

Gisteren was Wouter - weeral eens - te laat op school. Een kwartiertje later kreeg ik een oproep op mijn gsm. Mevrouw de directeur vroeg waarom Wouter te laat was en of het alsjeblieft niet mogelijk was om hem wél op tijd te laten komen.

Ik legde uit hoe het zit 's morgens, dat het echt bijzonder lastig is om hem - en Pieter, die echt niet helpt - op tijd klaar te krijgen.
'Ja maar,' antwoordde ze, 'u bent er toch om structuur te bieden?'

Dat was wel wat kort door de bocht vond ik - alsof ik dàt nog niet geprobeerd had! - en ik moet zeggen dat ik een hele dag van de wijs was dat ik eigenlijk de schuld kreeg van Wouters telaatkomen. Ik kan niet uitleggen hoe vermoeiend die dagelijkse maak-je-maar-eens-op-tijd-klaar-strijd wel is! En hoe weinig vat ik er eigenlijk op heb.

Nu is Wouter al lang van het gedacht dat hij niet op tijd kan komen door mama's schuld. Dat had hij ook gezegd tegen de directeur. Zijn argumenten hadden wel een grondslag van waarheid, maar waren niet afdoende om zijn eigen gebrek aan verantwoordelijkheidszin te verantwoorden. Zonder dat ik ook mijn verantwoordelijkheid wil ontlopen, ben ik echt van mening dat het hem onderhand wel zelf moet gaan lukken om op tijd te komen. Ik besloot dus om het over een andere boeg te gooien.

Gisterenavond ging ik hem ophalen bij de revalidatie en zei ik hem dat ik het niet pik dat ik van zijn directeur onder mijn voeten krijg omdat hij niet op tijd komt. Ik brak zijn protest af en vroeg hem wat er nodig zou zijn om wél op tijd te kunnen komen. Wat moet er thuis veranderen zodat hij het niet meer op mij moet steken? Samen stelden we een planning op, met uren: voor die tijd moet dat gebeurd zijn, voor die tijd dat enz.

Vanmorgen trad het reddingsplan in werking. Om 8.20 stonden we klaar aan de deur - vijf minuten later dan voorzien. Ik vroeg hem waar hij nu die vijf minuten verloren was. Hij besefte wel dat het was omdat hij nog een tweede keer cornflakes had genomen. Dus ik vroeg hem of we voortaan vijf minuten vroeger zouden opstaan zodat hij tijd had voor een tweede kom cornflakes? Nee, zei hij, ik zal voortaan gewoon één keer cornflakes eten.

Het begint hem met andere woorden te dagen dat hij het zelf moet doen!

Toen Wouter "nog geen" ADHD had

Laatst kreeg ik van iemand die me interviewde i.v.m. Wouters ADHD een vraag welk voorval nu het meest typerend zou zijn voor wie hij is. Naar aanleiding daarvan wil ik toch even iets vertellen. Als we mensen moeten duidelijk maken wat ADHD in ons gezin heeft betekend vóór we wisten dat hij het had, vertellen we eigenlijk altijd dit verhaal, omdat het toch typerend is.

Wouter was een kleuter die heel enthousiast voor iets kon zijn, maar ook uren na elkaar met lego's kon spelen. Je zou in eerste instantie niet aan ADHD denken, ware het niet dat hij er absoluut en consequent niet in slaagde om begonnen taken of projecten af te werken. Daarbij maakte het niet uit of het initiatief van ons (doe je jas aan) of van hemzelf (ik zal eens een tekening maken die ik daarna helemaal inkleur) kwam.

Als grotere kleuter (4 à 6 jaar) ging Wouter naar de speelpleinwerking in de zomer; de vakantieopvang was toen nog niet zo goed uitgebouwd als nu en het bood ook voor hem een leuke oplossing. Hij amuseerde zich daar echt, maar elke avond was er hetzelfde probleem. Papa ging hem ophalen, maar waar waren zijn kleren? Hij had zich helemaal verkleed in indiaan of cowboy of monster of robot of wat dan ook, en had zijn eigen kleren overal een beetje uitgedaan. En papa kon drie kwartier zoeken naar t-shirt, één kous, één sandaal, short, de andere kous, de andere sandaal... Ja, hoor ik je nu denken, is dat dan niet iets dat elk kind doet? Ja natuurlijk, zal ik u daar maar al ineens op antwoorden, elk kind geraakt al eens zijn kleren kwijt of mislegt zijn spullen, maar toch niet elke dag???

Eens was papa het beu. Het was tijd voor maatregelen. Hij maakte Wouter duidelijk dat hij het niet meer zou aanvaarden. En bedacht een straf. Een erge straf zelfs. Een straf waarvan hij dacht dat hij zijn effect niet zou kúnnen missen. Wouter moest op zijn knieën naast de TV gaan zitten zonder het beeldscherm te kunnen zien, terwijl papa naar Ketnet zat te kijken. Een hele avond, drie uur aan een stuk. Zo wanhopig waren we toen. Want we wilden best wel begrijpen wat er met hem aan de hand was, maar wilden hem ook goed opvoeden, en straf is daar toch een onderdeel van?

Groot was papa's verbazing de volgende dag, toen bleek dat Wouter zijn kleren wéér niet aanhad. En Wouter dacht maar pas aan de straf van de dag ervoor... toen hij papa zag aankomen. Paniek op zijn gezicht illustreerde dat hij wel degelijk besefte dat hij in de penarie zat, maar niet op het moment dat wij dachten dat hij het zou beseffen... Weer een zoektocht van drie kwartier naar zijn kleren. Het is een hele zomer zo gegaan. De wanhoop nabij waren we.

Tijdens het schooljaar kon je Wouter (toen al zes) geen opdrachten geven als "ga uw schoenen aandoen en dan uw jas". Dat was teveel. Halverwege de trap naar beneden (we woonden op een bel-étage) was hij al vergeten wat hij moest doen. Het enige wat hielp was met engelengeduld naast hem blijven zitten en telkens als zijn gedachten afdwaalden hem aan zijn opdracht herinneren. Want ik weigerde het voor hem te doen; hij moest het zelf leren! En ik kan me niet voorstellen dat ik hem zou helpen door het hem uit zijn handen te pakken.

Tot twee keer toe heb ik op de oudercontacten aan juf én CLB gevraagd of ik niet aan ADHD moest denken. Het verhaal daarover lees je in een vorige post (hier).

Sedert die tijd is het allemaal een pak werkbaarder geworden. Medicijnen zijn maar één aspect. Hij groeit, en beseft stilaan zelf ook dat hij hulpsystemen moet bedenken. Voor de brooddoos bijvoorbeeld heeft hij nu een systeem: elke dag gaat hij van de refter langs de boekentas-tussenstop naar de speelplaats. Want hij moest ze heel vaak opnieuw gaan halen op school (we stuurden hem de laatste zes maanden consequent terug als hij ze niet bij had). En het werkt eigenlijk wel, want hij heeft zelf beseft dat hij er iets aan moest doen. De toekomst kan er dan toch alleen beter op worden?

De leeuw van Pieter

Setting: onze woonkamer. Op het toneel: Wouter (diertje), Pieter (jongetje) en papa (verteller). Toeschouwers: mama en de oma van papa.

Pieter is een klein jongetje dat op reis gaat naar Afrika, want hij wil graag een fotootje maken van een leeuw. Hij ziet een diertje. Is het een leeuw? O nee! Het is een slang. Pieter wil geen foto maken van een slang. Hij wil alleen maar een foto maken van een leeuw. Pieter kijkt rond. O kijk, daar is nog een diertje. Is het een leeuw? Néé, het is een olifant. Pieter wil geen foto maken van een olifant. Hij wil alleen maar een foto maken van een leeuw. Pieter kijkt rond. O kijk, daar is nog een diertje. Is het een leeuw? Néé, het is een krokodil.

Pieter roept: "Néé, nu komt de aap!!!"
Wouter antwoordt: "Maar ik wil geen aap zijn, ik wil een krokodil zijn."
Pieter roept terug: "Eérst was er een slang, dan een olifant en dan een aap!"
(Heb ik al gezegd dat Pieter wel héél erg vasthangt aan structuur?)

Wouter roept nu ook: "Maar een krokodil is toch óók een diertje dat geen leeuw is!"
(En daar heeft hij natuurlijk een punt. Maar wij willen het toneeltje verder zien, dus vragen we aan Wouter om toch maar even een aap te zijn. Wouter weigert. Een krokodil is éven goed als een aap. Waarom moet Pieter wéér eens zijn zin krijgen?
Wouter vliegt op de trap (time-out) omwille van zijn onbeschoft gedrag bij deze mededeling. Pieter krijgt hierdoor het foute signaal, hij denkt dat hij gelijk krijgt. Dit loopt uit de hand! We leggen aan Pieter uit dat Wouter eigenlijk gelijk heeft. Maar Pieter blijft voet bij stuk houden: op het schooltoneeltje was er éérst een slang, dan een olifant en dan een aap. Wouter moet het toneeltje goed spelen!
We roepen Wouter terug uit zijn time-out. Vragen hem vriendelijk of hij nu bereid is om wel een aap te zijn. Een aap is immers even goed als een krokodil. Hij antwoordt niet maar zet zich klaar om terug een diertje te spelen.)

Pieter kijkt rond. O kijk, daar is nog een diertje. Is het een leeuw? Néé, het is een kroko...

"Wouter! Waarom ben je nu weer een krokodil?" vragen we verbaasd.
"Maar een krokodil is toch even goed als een aa-aap!" herhaalt Wouter.
"Ja, Wouter, dat weten we ook, maar was dat de afspraak?"
Hij aarzelt, hij weet dat hij de indruk heeft gewekt een aap te zullen zijn.
"Ga je nu een aap zijn, of moet papa jouw dierenrol overnemen?"
Nu aarzelt hij nog meer, hij wil zijn punt bewijzen, niet van het toneel geshot worden. We zetten hem terug op de trap, zeggen hem dat we op hem zullen wachten en als hij bereid is om een aap te zijn, dat hij mag terugkomen. Niet veel later verschijnt hij weer.

Pieter kijkt rond. O kijk, daar is nog een diertje. Is het een leeuw? Néé, het is een ááp! (O, verrassing) Pieter wil geen foto maken van een aap. Pieter kijkt rond. O kijk, daar is nog een diertje. Is het een leeuw? (Wouter geeft een overtuigend gebrul ten beste) Ja, het is een leeuw! Snel maakt Pieter een foto van de leeuw. Kijk eens wat een mooie foto hij heeft gemaakt!

The End

Stagegevolgen

Een opleiding tot leerkracht lager onderwijs, daar hoort natuurlijk ook stage bij, inclusief lesgeven, lesvoorbereidingen maken, feedback in ontvangst nemen, zelf reflecties schrijven, een stagelogboek samenstellen, noem maar op. Genoeg te doen dus. Het is bijgevolg stilletjes geweest op deze blog de laatste weken, in schril contrast met de hoeveelheid stilte thuis, want geluid is zoals altijd nogal nadrukkelijk aanwezig.

Zelf heb ik het gevoel dat de stage - redelijk - goed verloopt. Zoals mijn stagebegeleider zei: het is blijft een leerproces, met het bijhorende vallen en weer opstaan. Vorig weekend had ik een dipje, maar nu gaat het alweer beter. Intussen heb ik drie van de vijf vereiste halve dagen achter de rug en heb ik deze morgen mijn laatste lesvoorbereiding ingediend. Morgen volgt een tussentijds evaluatiegesprek met mijn hoofdstagebegeleider. Ik ben benieuwd.

Als gevolg van de stage moet ik de laatste tijd de kindjes vaak alleen - te voet - naar school sturen. Het is maar 500 m ver, maar ze moeten wel twee keer oversteken. Wouter draagt dan verantwoordelijkheid over Pieter, en hij néémt die ook. Pieter krijgt op het hart gedrukt dat hij goed naar Wouter moet luisteren, want dat die al veel geleerd heeft over veiligheid in het verkeer. Het enige wat minder goed loopt, is dit: als Wouter zich ineens bedenkt dat hij nu baas mag spelen, pikt Pieter dat - uiteraard - niet (hoe zou je zelf zijn). Hoewel het een gedwongen zelfstandigheid is, loopt het tot hiertoe ook prima.

Wat moeilijker is voor ons allemaal is dat we meer dan een half uur vroeger moeten vertrekken 's morgens... Iedereen uit zijn gewone doen natuurlijk. Het is moeilijk om vooral Pieter op tijd klaar te krijgen. Als hij zo vroeg uit zijn bed moet, gaat hij in staking, dat doet hij niets meer, tenzij ik hem help. Dus moet ik dat mee incalculeren - ofwel het helpen, ofwel het "gevecht" ertegen - en moeten we dus nóg vroeger opstaan. Donderdagochtend heb ik hen voor hun inspanningen beloond: Wouter mocht op zijn rollerskates naar school, Pieter op zijn klein fietsje. Ze waren in de wolken.

Wouter vraagt ook bijna iedere dag om een spelletje te spelen. Het is alsof hij voelt dat ik niet zoveel tijd meer heb, en zich ervan wil verzekeren dat hij wel degelijk nog meetelt. Vaak ga ik op zijn vraag in, even vaak niet, maar steeds leg ik hem uit wat ik nog moet doen waardoor het niet lukt. Hij aanvaardt het dan wel.

Ik zal toch blij zijn als het achter de rug is en we terug in ons "normale" ritme kunnen vervallen. Want niet alleen de kindjes hebben dat nodig, ook ikzelf heb erg veel behoefte aan rustig wakker worden en niet te veel te doen te hebben in het begin van de dag.

Na de school komt...

...huiswerk!

En papa en ik pakken het echt to-taal verschillend aan... Ik zei het al eerder: de laatste week was ik thuis op het moment dat Wouter zijn huiswerk moest maken. Ik had dus kans om het één en het ander te observeren terwijl hij verondersteld werd zijn huiswerk te maken. Niet om papa op zijn donder te kunnen geven, maar wel omdat ik weet dat hij alle dagen met dat huiswerk bezig is. En soms geraak je zo in een stramien verzeild dat je niet meer in staat bent om daar objectief en vanop afstand naar te kijken.

Dit is de normale gang van zaken.
1. Papa haalt de kindjes af van school. Wouter en Pieter komen thuis. Jas aan de kapstok, schoenen in de kast. Boekentas verdwijnt op het boekentas-plaatsje.
2. Pieter zet de tv aan. Wouter zet zich aan de livingtafel met zijn huiswerk en begint eraan (terwijl hij met een half oog meekijkt naar de tv). Papa zet in de keuken alles klaar voor het eten 's avonds.
3. Wouter begint te zeuren tegen Pieter. Kan die tv niet wat stiller? Blijf van mijn speelgoed af! Neen, je mag niet op de computer. Nee, ik kan nu niet met je spelen.
4. Papa komt uit de keuken (gestormd) om te kijken wat er aan de hand is. Pieter wordt terug naar de tv gestuurd, Wouter doet verder met zijn huiswerk (en kijkt weer met een half oog mee).
5. Huiswerk is na veel herhaling van stap 3 en 4 klaar. Papa vraagt: ben je zeker? Agenda wordt nagekeken en afgetekend. Huiswerk wordt op resultaten nagekeken en verdwijnt in boekentas. Klaar!

Dit zijn de dingen die mij zijn opgevallen en die ik graag anders wil zien.
1. Na uitdoen van jas en schoenen worden de boekentassen niet onmiddellijk nagekeken op alle overbodige rommel. Alleen de brooddozen gaan eruit. 's Morgens vind ik drankjes, koekjes, papiertjes, prutskes, nieuwsbrief, mededelingen aan de ouders die niet in de agenda zitten...
2. Papa kijkt in het begin niet echt na welk huiswerk er moet gemaakt worden (en tekent dus de agenda pas op 't laatste af). Misschien kan hij beter eerst het huiswerk met Wouter overlopen, zodat die weet hoeveel werk hij heeft. Hij kan zo snel controleren of Wouter begrijpt wat hij moet doen en hoe nauwkeurig dit moet zijn. Indien niet, dan blijft hij er best nog even bij zitten.
3. De tv staat de blèren terwijl Wouter moeite heeft om zich te concentreren. Je ziet dat het hem bijna hoofdpijn bezorgt. Hij wringt zich in alle bochten om het huiswerk af te krijgen. Dus daarom vind ik dat er geen tv mag zijn alvorens Wouter klaar is met zijn huiswerk. Geen computerspelletjes die lawaai maken. Geen muziek in de keuken. Geen Pieter die aan Wouters speelgoed prutst. De plaats waar Wouter zijn huiswerk maakt moet een muisstille ruimte zijn. We weten dat we Wouter niet in een andere ruimte kunnen zetten, dus dat betekent dat Pieter ofwel gaat rusten in zijn bed, ofwel - stilletjes - met iets van zichzelf speelt. En Pieter is echt wel in staat om dit op te volgen; hij moet alleen weten dat dit echt en altijd van hem verwacht wordt.
4. Het huiswerk wordt nu al steeds op juistheid gecontroleerd, maar niet op hoe Wouter het gemaakt heeft. Heeft hij de veronderstelde procedure gevolgd? Heeft hij alle stappen gezet die er gezet moesten worden? Als hij woorden in de woordenboek moet opzoeken, heeft hij dat wel gedaan?

Het grootste verschil in aanpak tussen papa en ikzelf - de grootste schok ook voor Wouter - was dat ik van hem vroeg om niet alleen zijn huiswerk te maken, maar ook om het goed te maken, om na te denken over het hoe. Dit zal nog wel wat tijd in beslag nemen... want hij is het niet gewend om echt over zijn planning en zijn taken na te denken! Meestal voert hij het gewoon nogal halfslachtig uit.

Ik weet wel dat ik makkelijk spreken heb als ik op het huiswerkmoment op mijn werk zit, ver van alle miserie af. Papa is uiteindelijk de vaste huiswerk-begeleider. En de dagelijkse vaste kok. Hij heeft zijn handen vol voor ik thuiskom!

Maar ik denk echt wel dat deze aanpassingen verschil kunnen maken, dat ze ervoor kan zorgen dat Wouters huiswerk er beter van wordt! Dus misschien vind ik in het "andere kamp" wel wat bereidheid? Wie weet?

De kameel in de woestijn

Vorige week kreeg Wouter naar eigen zeggen een opdracht mee om een strip te maken om in de Nieuwsbrief van de school te zetten. Hij had vorige week al enkele schuchtere en vooral ongestructureerde pogingen gedaan om eraan te beginnen, maar tot dan toe zonder echt resultaat.

Omdat ik wist dat woensdag een vreselijk drukke dag is voor papa en ik dan terug moest werken, wilde ik gisteren ab-so-luut dat de strip klaar zou zijn. Het huiswerk viel al bij al nogal mee, daar was hij gelukkig al snel mee klaar.

Maar dan. Ik gaf al aan dat hij nogal problemen heeft met het volgen van stappenplannen. En al zeker niet zelf tot een planmatige aanpak komt. Tijd voor wat hulp dus...

Ik begon met de vraag: wat wil je vertellen in de strip? Gelukkig, hij had al een mopje dat als basis kon dienen. Ik vroeg hem om mij dat te vertellen (dit is het moment om de strip even te lezen, anders kan je misschien moeilijk volgen). Ik zei hem dat we vier 'balken' hadden in de strip, die hij goed moest verdelen. Hoeveel prenten had hij nodig om zijn verhaal te vertellen? En wat moest daar ongeveer instaan? De conclusie was zeven vakken: drie gelijke balken en een brede prent met einde ernaast.

Dan de tekeningen zelf (we zijn nu al twintig minuten en enkele huilbuien verder). Samen kwamen we tot de conclusie dat de "clou" weggegeven zou zijn als hij teveel elementen in de eerste prent zou tekenen. Dus maakten we een onderscheid tussen wat in de eerste prent te zien mocht zijn en wat in de laatste prent. Dan vroeg ik hem hoe we de lezer van de strip konden 'misleiden' in de tekeningen, zonder dingen te tekenen die er niet waren. De piramides moesten in de prenten staan, maar blijken op het einde een achtergrondschilderij te zijn.

Tijd voor de invulling nu (we zijn nu vijftig minuten en veel zelfmedelijden verder). Mama tekende het kader en de balken en Wouter moest invullen. Nog meer geween. Geen inspiratie. (Had ik zijn inspiratie dan 'kapot geanalyseerd'? Of was het gewoon pure onwil?)

Weer twintig minuten verder. O wee, dringend tijd om naar de pianoles te gaan. Jammer. Niets aan te doen, nadien verder dan maar. Na de pianoles was het tijd om te eten, en na het eten wilde hij Playstation spelen. Maar daar kwam niets van in huis: eerst de strip. Toen duidelijk werd dat ik niet zou plooien... stond de strip in 10 minuten op papier. Nog even helpen met de lettertjes van de tekstballonnetjes en klaar.

Ik weet niet of hij zelf beseft hoe trots hij mag zijn op het resultaat. Hij heeft hier echt een heel mooi ding gemaakt, volledig vanuit eigen inspiratie. Het enige wat ik gedaan heb - naast wat kaders tekenen en letters schrijven - is alles uit dat ventje gehaald wat er uit te halen viel...
En dat was geen gemaksoplossing, want als ik voor gemak zou kiezen zou ik het gewoon gauw gauw zelf doen. Maar wat is hij daarmee vooruit?

Cijferoefeningen

O jee. Nota in de agenda vorige week: de cijferoefeningen in het rekenboek waren zó slordig dat hij ze allemaal opnieuw moest maken... Er zaten blanco bladen bij met van die kotjes op, die de kinderen moeten gebruiken om te cijferen.

Dus voilà, mama schrijft alle oefeningen over op een net blad, zodat Wouter ze kan invullen. Alleen had ik één ding over het hoofd gezien: de oefeningen namen in het rekenboek iets meer dan één blad in (te weinig vond ik, o.a. daardoor was het een knoeiboel geworden), maar ik had wel alles verspreid over vier bladen (net om hem meer ruimte te geven). Scène, huilconcert, frustratie, staking, boos gezicht... Ik kan het allemaal niet opnoemen.

Het heeft uiteindelijk twéé uur gekost voor álle oefeningen opgelost waren (en dat waren er uiteindelijk slechts twaalf, vier in elke bewerking...). Twee uur standpunt innemen en dat niet meer loslaten... Twee uur steeds maar herhalen wat je verwacht... Twee uur geduld opbrengen... Twee uur niet plooien.

Nog dit: ik vond het moeilijk om me niet te laten verleiden om beloningen te geven vooraf. Zo van:
"Allez kom, als je je oefeningen maakt, krijg je een snoepje."
En 5 minuten later: "Als je je oefeningen maakt, mag je een kwartier later slapen."
En nog eens 5 minuten later: "Als je je oefeningen maakt, mag je..."
Op die manier zou de beloning zo buitensporig groot worden ten opzichte van wat ik verwachtte, dat het niet meer geloofwaardig is. Het wordt meer een onderhandelspelletje dan wat anders, een gelegenheid die hij altijd aangrijpt... en zo vermijdt om oefeningen te moeten maken.
Bovendien verwachten we simpelweg wat we verwachten; over sommige dingen valt nu eenmaal niet te onderhandelen. En over huiswerk al zeker niet.

Maar wij moeten wel geduldig en standvastig zijn. En de beloning die we beloven, ook geven! Normaal, niet? Het wordt toch zo makkelijk vergeten...

Vandaag is de dag...

Vanmiddag is de langverwachte afspraak in het revalidatiecentrum. Ik weet niet zo goed wat ik mag verwachten en probeer me dus open te stellen voor wat ze ook gaan zeggen. Wat niet zo eenvoudig is, want dat kan gaan van "uw kind past niet in het gewone onderwijs" tot "hij heeft dagelijks twee uur revalidatie nodig" of "sorry, we kunnen er echt niets aan doen"...

Ik herinner me mijn verwarring van vier jaar geleden toen de school en het CLB een afspraak met ons wilden. Wat bleek? Zij waren van mening dat Wouter ADHD had. In de twee jaar die daaraan vooraf gingen (dus toen Wouter nog geen 4,5 was) had ik steeds dezelfde vraag voor de kleuterjuffen en het CLB.

"Het gaat moeilijk met Wouter thuis, hij is niet in staat om eenvoudige afspraken na te komen, hij raakt alles kwijt, we komen nooit op tijd (hoe vroeg ik ook opsta), hij loopt met zijn hoofd in de wolken..., Is dat hier ook zo? Ja? Moet ik mij dan ongerust maken en eventueel in de richting van ADHD denken?"
"Néén," antwoordden ze even stevast, "je moet een kind een kind laten zijn! Het is normaal dat kinderen niet op tijd komen en alles kwijt raken."

En datzelfde CLB kwam mij na drie weken (!) eerste leerjaar vertellen dat we dringend hulp moesten zoeken omdat hij ADHD had?! Hoeveel tijd waren we intussen kwijt? Hoeveel goede maatregelen hadden we intussen thuis en op school kunnen invoeren? Hoe vaak hadden wij tegen Wouter staan schreeuwen uit pure frustratie omdat we niet wisten wat er met ons kind aan de hand was?

Overigens kan ik nu, door Pieter bezig te zien, vaststellen dat het helemààl niet normaal is dat kinderen niet op tijd komen en alles kwijt raken. Pieter is wat dat betreft pijnlijk punctueel en is enorm van zijn stuk te brengen door een verandering in aanpak. Maar dat is natuurlijk een ander verhaal.

Ik hoop dat het vanmiddag beter gaat! De teleurstelling van toen (en de daarop volgende frustratie) zit nog steeds diep en die wil ik écht niet meer meemaken.

Een nieuw jaar

Het nieuwe jaar begint weer vol goede voornemens. Ik hoor bijna iedereen in mijn omgeving zeggen: dit jaar ga ik sporten en gezonder leven. De meeste mensen die ik ken die willen stoppen met roken zijn daar intussen wel of niet in geslaagd en hebben zich bij dat resultaat neergelegd.

Ikzelf heb me voorgenomen om dit jaar... te sporten en gezonder te leven. Maar ik denk dat mijn voornemen wel wat dieper zit dan dat van anderen. Al zeker vijf jaar heb ik mezelf beloofd om mijn gewicht bij te sturen voor ik 30 word... en dit jaar bereik ik die leeftijd. Ik kan dus niet anders meer dan er nu werk van te maken!

In 2007 kijken wij ook uit naar de afspraak met het revalidatiecentrum ergens volgende week. Eigenlijk heb ik daar wel grote verwachtingen van... Ik hoop dat ze ons nu eindelijk eens wat gerichte hulp kunnen geven! Dat ze ons zullen kunnen vertellen hoe Wouter de beste resultaten kan bereiken op school en zijn hoofd een beetje op orde kan krijgen.

Wat er mij aan doet denken: het cadeau van mijn mama? Een boek: Hoe breng ik mijn kind (en mezelf) structuur bij? Vooral die "en mezelf" vind ik absoluut hilarisch. Of hoe de mensen in je omgeving je beter kennen dan je zelf denkt... :-)

Té rustig?

Het is verbazend hoe een razend drukke ochtend zich steeds weer afwisselt met een naar verhouding te rustige gang van zaken. Een gemiddelde halen wij niet in ons gezin, het gaat steeds weer om hoge pieken en diepe dalen.

Hoewel we vanmorgen niet vroeger zijn opgestaan dan gewoonlijk, hadden de kinderen ineens een kwartier (!) over dat ze dan van mij mochten vullen met spelen. En nota bene, ze speelden zelfs zonder ruzie te maken... Toch vond ik Wouter niet bepaald rustig. Waarschijnlijk was het binnen in zijn hoofd weer een hele grote warboel van ideeën en indrukken, maar zijn gedrag was minder storend dan anders.

Hoe dat komt? Ik weet het niet. Maar ik zou het wel leuk vinden om eindelijk eens de vinger op de wonde te kunnen leggen. Elke morgen volgen we dezelfde routine, elke morgen zeg ik dezelfde dingen, en elke morgen hebben we een totaal andere uitkomst dan de dag ervoor. Best wel verwarrend!

Ruzie

Op sommige dagen kan ik, al vanaf het eerste moment dat we elkaar zien, aan Wouter merken dat hij met één of ander verkeerd been uit bed is gestapt. Hoe dat komt weet ik niet, wat die dagen anders maakt dan andere dagen weet ik ook niet. Wat ik wel weet is dat ik dan een hele hoop verwijten naar mijn hoofd geslingerd krijg terwijl ik zelf nauwelijks wakker ben.

Deze morgen was het weer van dat. Mijn pogingen om de sfeer te draaien mislukten jammerlijk. Ik probeer hem wel te begrijpen, maar ik wil ook dat hij beseft dat 's morgens vroeg géén geschikt moment is voor mij om mijn opvoedstijl te veranderen. Hij wilde uit protest daarna niet meer naar me luisteren (als jij niet luistert, ik ook niet) en wilde tien meter voor de school koppig niet meer verder.

De einddiscussie ging wéér over het al of niet genoeg straffen van Pieter, zeker als Pieter dezelfde dingen fout doet als Wouter. Ik geef echt wel toe dat ik soms teveel op Wouter gefocust ben en Pieter dan wat makkelijker laat doen. De gevolgen van fout gedrag verantwoorden dat ook wel: als Pieter door de woonkamer rent met een vlieger in zijn hand, belandt die netjes op de grond; bij Wouter sneuvelt er dan gegarandeerd iets wat op de kast staat. Als Pieter vooruit loopt op het voetpad, dan stopt hij netjes aan de hoek; Wouter steekt zonder kijken over. Tienmaal per ochtend houd ik mijn hart vast als ik hem bezig zie en moet ik mezelf dwingen om niet betuttelend te worden.

Maar hoe krijg je dat uitgelegd aan je ADHD-kind? Hoe leg je uit dat er een duidelijk verschil is tussen de opvoeding van je ADHD-kind en je niet-ADHD-kind, zonder dat die eerste stikjaloers wordt? Kinderen met ADHD zien zo moeilijk nuances, terwijl die nuances net heel belangrijk zijn in je verklaring.

We hebben deze morgen afscheid genomen met ruzie. Hij vond dat ik mijn verantwoordelijkheid als ouder niet neem, omdat ik Pieter teveel laat doen en omdat ik hem altijd precies vertel wat hij moet doen. Ik vond dan weer dat hij moet begrijpen dat mijn instructies 's morgens een poging zijn om zijn hoofd wat minder warrelig te maken zodat hij zich beter kan concentreren op wat echt telt. Maar vooral: als hij zoveel verwijten had, hij best wel eens naar mijn antwoord kon luisteren ook.

Red cap Mama

Sinds mijn stagebezoek aan een lagere school vorige week (ik studeer bij voor onderwijzeres) sta ik versteld van het gemak en de vlotheid waarmee de leerkracht de klas georganiseerd had. Het zesde leerjaar van de basisschool in onze gemeente weet perfect wat hen te doen staat en draait vlot mee in de (soms wel ingewikkelde) organisatie van mijn stageschool.

Enkele dagen later merkte ik ineens op dat het er 's morgens bij ons thuis heel wat minder vlot aan toe gaat. Nochtans heb ik geen twintig kinderen, maar twee. Het moet dan toch wel lukken om dat haalbaar te maken?

Met goede voornemens alleen kom je er niet natuurlijk. Dus heb ik sinds een klein jaar een vaste structuur in het 'ochtendritueel' gestoken. Op aanraden van een collega zorg ik er nu steeds voor dat ik zelf 'klaar' ben (i.e. gewassen en aangekleed) voor de kinderen uit bed komen. De meeste dagen lukt dat ook, maar soms zijn ze me gewoon voor (zoals gisteren). Hoe minder ik Wouter uit het oog verlies 's morgens - dus hoe sneller ik hem kan bijsturen als hij weer iets impulsiefs doet - hoe groter de garantie dat we op tijd op school komen. Eten doen we samen: ik eet en smeer boterhammen tegelijk. Tanden poetsen doen we na het eten, en vooral: we gaan er niet meer terug voor naar de badkamer op de eerste verdieping, maar doen dit in de keuken.

Soms voel ik me een signaalgever op een vliegveld, die - bewapend met alleen twee lampen - een groot en log vliegtuig op de startbaan moet krijgen. Het haalt daarbij niet uit of je driftig met je armen staat te zwaaien of net heel rustig signalen geeft: het vliegtuig wordt er niet beter manoevreerbaar door.